PhD

ÖT- Soru 2 : Weber'in bürokratik örgüt yaklaşımını açıklayıp bu yaklaşımda değinilen bürokratik özelliklerin gerçekten rasyonel sonuçlar verip vermediğini (örgütsel amaçlara uygun olup olmadığını) tartışınız?

2012-01-19T05:14:00.000-08:00

Tıpkı Emile Durkheim gibi Max Weber de sanayileşmenin toplumu, özellikle otorite yapılarını, nasıl etkilediğini anlamaya çalıştı.

Weber’e göre endüstrileşmeden önce toplumlar kendilerini karizmatik ya da geleneksel otorite etrafında organize ediyorlardı.

n Geleneksel otorite, geçmişten dolayı edinilen statüyü ifade etmektedir. Mesela aristokrasinin babadan oğula geçmesi gibi

n Karizmatik otorite, ise bireyin kişisel özellikleri, karizması ya da birtakım özel güçleri ile diğerlerine kendi otoritesini kabul ettirmesi ile oluşur. Hz. Muhammed, Hz. İsa tarihi karizmatik otoriteler kabul edilirken, Winston Churchil, John Kennedy, Martin Luther King modern karizmatik otoriteye örnekler olarak verilmektedir.

Weber, sanayileşmenin üçüncü bir otorite şeklini ortaya çıkardığını ve bürokratik otorite olarak adlandırdığı bu otorite şeklinin, otoritenin kime verileceği rasyonel bir şekilde kurallar ve sınırlayıcı prosedürler tarafından belirlendiği için diğer iki (karizmatik ve geleneksel) otoriteden daha üstün olduğunu savunuyor.

Bu otorite yapısında, kanunlar ve normlar kuralların temelini oluşturmaktadır.

Rasyonellik ve otorite temalarını temel alan bürokrasi teorisi Weber’in 1924’te yayınladığı “Sosyal ve İktisadi Organizasyon Teorisi” isimli kitabında geniş bir şekilde anlatılmaktadır.

Bu kitabında Weber, tıpkı teknolojinin iktisadi düzeni rasyonelleştirdiği gibi bürokrasinin de sosyal düzeni rasyonelleştirdiğini öne sürmektedir.

Weber, rasyonelleşmeyi değer-esaslı kritere dayandırmakatadır. Buna kanıt olarak, formel rasyonellikle esas (substantive) rasyonelliği birbirinden ayırması gösterilebilir.

n Formel rasyonellik, mesela bazı mühendisleri teknik etkinliği ölçmek için kullandıkları bir takım hesaplama tekniklerini kapsarken;

n Esas rasyonellik bu hesaplama tekniklerinin kullanımını yönlendiren faaliyetin arzu edilen sonuçlarına işaret etmektedir.

İstenilen farklı sonuçlar farklı formel rasyonelliğin kullanımını gerektirmektedir.

Weber esas rasyonelliğin bilinçli değerlendirmesi olmadan, formel rasyonelliğin sadece robot mekanizmalara yol açacağı uyarısında bulunmaktadır.

ÖT-Soru1: 1. Örgüt teorisini oluşturan düşüncenin dayandığı iki temel kaynağı, düşünürlerinin ve bilim adamlarının yaklaşımlarını da dikkate alarak açıklayınız?

2012-01-19T05:08:00.000-08:00

Teorisyenlere göre örgüt teorisini,
yorumlayıcı bilgiyi kullanarak uygulamalardan teorileri çıkaran (tümevarım) akademisyenlerle
pozitif bilgiyi kullanarak teoriyi test eden (tümden gelim) uygulayıcıların birlikte oluşturmuşlardır.

Örgüt teorisini oluşturan düşünce iki temel kaynağa dayandırılmaktadır.

Emile Durkheim, Max Weber ve Karl Marx’ın temsil ettiği sosyolojik kaynak toplum içindeki örgütlerin değişen şekillerine, kurallarına ve endüstrileşmenin işin yapısı ve çalışanlar üzerindeki etkilerine odaklanmaktadır.

Fredrick Taylor, Mary Parker Follett, Henry Fayol, Luther Gulick, Chester Barnard gibi yöneticilik ya da yönetim danışmanlığı yapmış bilim adamlarının şekillendirdiği klasik yönetim teorisi ise , kamu ve özel sektör yöneticilerinin karşı karşıya kaldıkları pratikteki problemlere odaklanmaktadır.

Organizasyon Teorileri Final Çalışma Soruları

2012-01-19T04:35:00.000-08:00

1. Örgüt teorisini oluşturan düşüncenin dayandığı iki temel kaynağı, düşünürlerinin ve bilim adamlarının yaklaşımlarını da dikkate alarak açıklayınız?

2. M.Weber geliştirdiği bürokratik örgüt yapısının en etkin yaklaşım olduğunu savunmuştur. Ancak, günümüzde örgüt kuramcıları farklı durumlarda farklı örgüt yapılarının daha etkin olduğunu savunmaktadır. Weber'in bürokratik örgüt yaklaşımını açıklayıp bu yaklaşımda değinilen bürokratik özelliklerin gerçekten rasyonel sonuçlar verip vermediğini (örgütsel amaçlara uygun olup olmadığını) tartışınız?

3. Geleneksel ve modern yönetim teorilerini sistem yaklaşımı açısından karşılaştırınız. Açık sistem görüşünü özet şeklinde açıklayıp genel sistem teorisine göre açık sistemin özelliklerini belirtiniz?

4. Sosyal yapıya postmodern yaklaşımlar hakkında bilgi veriniz?

5. Sembolik yorumlayıcı örgüt teorisini açıklayınız?

6. Entropi nedir? Sizce bir örgütün entropinin olumsuz etkilerinden kendini koruması ve varlığını sürdürebilmesi için neler yapması gerekir?

7. Örgüt teorisindeki yeni yaklaşımlar hakkında ayrıntılı olarak bilgi veriniz?

8. Çevresel durumsallık teorisini şematize ederek açıklayınız?

9. Organizasyonel sosyal yapının sık kullanılan boyutlarını tablo halinde göstererek açıklayınız?

10. Örgüt yapıları ve yönetim uygulamalarının dış çevre koşullarından nasıl etkilendiği sorusunu cevaplamış olan Burns-Stalker'ın mekanik ve organik olarak sınıflandırdıkları yönetim sistemlerini karşılaştırınız?

11. Lawrence ve Lorsch'un açıkladıkları farklılaştırma ve bütünleştirmenin örgüt yapısı üzerindeki etkilerini tartışınız?

12. Organizasyonel yaşam döngüsü sınıflandırınız ve döngüdeki geçişleri detaylandırarak anlatınız?

13. Örgüt kültürünü tanımlayınız? kültürün organizasyon yapısını nasıl etkilediğini ve Örgüt kültürünün örgüt teorisinin bir unsuru haline gelme sürecini ayrıntılı olarak tartışınız?

14. A. Giddens'ın Yapısallaşma Teorisini anlatarak, Marx veya Durkheim'in yaklaşımından farklılaştığı yönleri belirtiniz?

15. Organizasyon tiplerini sınıflandırmada H.Mintzberg’in beşli modelini tablo halinde açıklayınız.